Ở Thà-khẹc vẫn giữ được những ngôi nhà xây theo kiểu Pháp trên các phố Xi-khốt-ta-bong
Dọc bờ sông từ bến phà đến chân cầu hữu hảo 3. Vào những năm 90 của thế kỷ trước. Những tà áo cà sa làm ấm thêm đường phố Thà-khẹc lúc mùa mưa vừa qua.
Những triền cỏ mướt mát. Lòng Mê Công lênh láng ráng hồng tinh ma. Ở Thà-khẹc có đông người Việt sinh sống.
Theo giọng người Quảng Bình chính hiệu. Phố bờ sông tập kết nhiều hiệu ăn. Đứng đầu ở vùng Trung Lào. Trải chiếu ngồi đợi chờ. Khách sạn. Trong cuộc khai khẩn thuộc địa. Chút nắng cuối ngày loang ra một gam mầu không bao giờ lặp lại. Từ thị xã Thà-khẹc. Bờ sông hút tắp.
Họ đến bờ sông để chờ chút chiều giục đêm buông màn và lai rai bia Lào. Cầu hữu hảo bắc qua sông Mê Công (Lào). Trong đêm rằm. Muốn ngắm hoàng hôn. Chuối ngự Na-cai.
Anh Thiu cho biết thêm. Họ đã tập kết xây dựng Thà-khẹc thành một vùng công nghiệp khai khoáng.
Theo lời cha kể lại. Mở hầm lò. Người Việt quốc tịch Lào. Các chùa mở cửa.
Ông cụ làm phu mỏ. Thu hút rất nhiều những người trẻ tuổi. Người Lào ăn uống chừng mực. Người Việt. Ít có dân tộc nào say mê sông nước bằng dân tộc Lào. Lát gạch dọc lối đi và đặt nhiều ghế đá. Pha chế các món ăn. Tiếng cỏ xạc xào như vọng lại một nhịp chèo kí vãng. Như gạo dẻo thơm Khăm-muộn.
Gà. Ăn cá nướng từ sông Mê Công. Với tiềm năng đất đai và cần lao cần cù. Đã sang ngày rằm. Những đoàn nhà sư khoác áo cà sa mầu vàng thắm thả bộ trên các tuyến đường. Đứng thứ năm cả nước. Nhiều địa phương của Lào đã mời những chủ nông trại giỏi của Việt Nam sang chỉ dẫn. Hay thức ăn vừa nấu.
Hoa quả tươi. Sau khi có sự đầu tư nâng cấp bờ kè bằng bê-tông. Nhà máy sinh sản nguyên liệu xây dựng. Thiu quay ra mở nhà hàng. Chúng tôi ngồi hàng giờ để ngắm hoàng hôn xuống dần trên mặt sông Mê Công minh mông.
Cách đây bốn năm. Y tế và bảo vệ rừng đầu nguồn. Mở cửa. Tạo sự phát triển cho khu vực và cho mỗi nước. Khăm-phay cho chúng tôi biết. Gia đình anh giữ lề thói trong sinh hoạt cha mẹ con cái giao tế với nhau bằng tiếng Việt. Giang sơn Lào đổi mới. Bánh gai Thà-khẹc. Thứ bia phổ thông nhất ở đây. Chính phủ Lào cũng trích 13% tổng phí tái đầu tư cho các chương trình giáo dục.
Dần dà có vốn mở xưởng cưa. Lợn công nghiệp. Cử chỉ khiêm nhường. Cha anh Thiu năm 1936 đăng ký đi làm phu mỏ thiếc Thà-khẹc. Nghị lực và tình cảm của quần chúng sáu nhà nước trong Tiểu vùng Mê Công để cùng nhân lên sức mạnh.
Khách sạn rộn rịch hằng tối. Những năm đầu thế kỷ 20. Anh đã có dịp đưa vợ con về quê để nhận họ hàng. Người dân Lào đã tạo ra nhiều sản phẩm được nước ngoài biết đến. Ở Thà-khẹc. Tôi ngước nhìn cây cầu hữu hảo 3 bắc qua sông Mê Công nối Đông Bắc Thái-lan với Trung Lào.
Đa phần là phụ nữ. Thủ phủ tỉnh Khăm-muộn ở miền trung "giang sơn hoa chăm-pa". Qua dòng Mê Công đến tận bờ Ấn Độ Dương. Đầu tư chăn nuôi ba ba. Mỏ thiếc ở Phôn-tịu cũng đang được khai phá.
Bài và ảnh: TRẦN DUY TÂN. Nhà máy thủy điện Nậm Thơn 2 hoàn tất năm 2010. Mực nướng từ Quảng Bình của Việt Nam sang.
Đi miền trung Việt Nam trên "con đường lửa" 12A xưa giờ đã thành đại lộ xuyên Á với trọng trách mới: chuồng chồ kinh tế Đông-Tây - nối bờ Biển Đông vượt Trường Sơn.
Người Thái ở các nơi được đưa tới Thà-khẹc để bạt rừng. Thiu trước đây làm nghề khẩn hoang lâm nghiệp.
Ông chủ xưởng gỗ nay trở thành người nấu bếp. Anh Thiu vẫn nhớ quê mình ở đất Tuyên Hóa. Tiệm cơm của anh thuê sáu người phục vụ.
Những tốp người dân. Hàng thủ công mây tre. Những ngày lễ.
Phố A-nu-vông. Ánh sáng lung linh của hàng trăm nghìn ngọn đèn nến trên mặt sông Mê Công ánh bạc khiến cho những ngọn đèn cao áp trở nên mờ nhạt. Tôi làm quen anh chủ quán Trần Văn Thiu. Cầu an và thịnh vượng. Anh đã từng theo học ở Việt Nam nên rất rành tiếng Việt. Tôi lạc vào một vuông chiếu của đám bạn trẻ đón hoàng hôn ở bờ sông. Mề gà nướng đặt từ các bản quanh vùng. Biến dải đất bên sông đô thị xã Thà-khẹc hôm nay.
Sông dài rộng và diệu vợi. Y phục tiêm tất. Ba trai. Giống ba ba của vùng châu thổ sông Hồng đang phát triển tại nhiều ao đầm bên sông Mê Công.
Xuất khẩu 95% sản lượng điện sang Thái-lan trong vòng 25 năm. Chị đang mang bầu đứa thứ bảy. Nói năng nhỏ nhẹ. Rồi lấy vợ. Thu nhập bình quân đầu người năm sau cao hơn năm trước. Thà-khẹc - trái tim của Khăm-muộn. 070 MW. Hàng nghìn phu mỏ là người Lào. Quảng Bình. Khách sạn. Bà con gặp gỡ. Phó thị trưởng tỉnh Khăm-muộn là anh Khăm-phay.
Xe chở đất đá làm đường thường dừng lại ở quán cơm "Hương quê" của anh Thiu. Cá. Ở quê nhà đang kỳ giáp vụ. Ở thời điểm giao hòa ngày và đêm. Chấm dứt một mùa ba tháng trai giới. Ba gái nhưng vẫn muốn có thêm. Vẳng lên tiếng trống chùa cầu phúc. Trồng cỏ và hoa chăm-pa. Khích lệ nhau.
Tết. Hương rượu công-xa-đên (loại rượu đế ngâm với rễ cây xuyên đá) nồng ấm. Anh Khăm-phay còn cho biết. Hai vợ chồng có sáu con. Mọi người nhanh tay bỏ vào đó những nắm cơm nếp bốc khói.
Tình cờ trong một quán cơm ở khu phố mới. Cung cấp ba ba thịt cho các nhà hàng. Dù có phấn khích cùng bia rượu. Phố Vo-la-vông. Tôm. Sáng tạo. Người Pháp đã phát hiện mỏ thiếc lộ thiên ở bản Phôn-tịu. Từng chiếc âu vàng được mở ra.
Qua những năm chiến tranh. Ngoài xưởng chế biến gỗ xuất khẩu. Nhà thưa vắng. Ngước sang bên kia là tỉnh Na-khon Pha-nôm thuộc vùng Đông Bắc của "xứ sở nụ cười". Tỉnh Khăm-muộn có tổng diện tích 17 nghìn km2 nhưng dân cư chỉ có 390 nghìn người sinh sống tại 803 bản dọc theo con lộ 13 và những vùng đất trù phú bên bờ Mê Công.
Với vẻ thành kính. Kết nối ý chí. Anh Thiu nay đã ngoài 50 tuổi. Chẳng đâu vào đâu có thể đem lại thật nhiều cảm xúc như bên bờ sông Mê Công này. Dáng cao to. Là tiết Oọc-phăn-xả (mùa mưa). Với công suất 1.
Đường phố hẹp. Trăng trải vàng trên các tán lá. Cánh lái xe tải. Ánh hào quang sót lại cũng ướt sũng mầu nước. Nơi đây điềm nhiên trở thành chỗ hóng mát lý tưởng.
Sinh con trở nên người dân Lào. Chị vợ kém anh vài tuổi. Sống đoàn kết với người dân địa phương. Cũng chỉ rủ rỉ chuyện trò. Có lẽ. Mái chùa.
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét