Nhà văn có sứ mệnh phải rung những quả chuông đó lên, bằng văn học
Tôi ở Sài Gòn tròn 40 năm, các lứa công dân tỉnh thành thuộc bài hát này, là niềm vui. Tôi là Bêtô (2007), Cho tôi xin một vé đi tuổi thơ (2008), Lá nằm trong lá (2011), mới tả một phần. Tháng 12-2009, tôi đến Thụy Điển dự Tuần lễ sách Thiếu nhi hằng năm của Thư viện quốc tế Stockholm.
Mấy thập niên qua, chỉ Nguyễn Nhật Ánh đủ sức đáp ứng liên tiếp nhu cầu độc giả hoa niên và có sách “át” truyện nhí nhố nhập cảng.
Cũng chỉ Chuyện xứ Lang Biang tự tin “đấu” về sức bán với Harry Potter. Truyện của Nguyễn Nhật Ánh dịch ở nhiều nước, xin nhà văn cho biết rõ hơn? Năm 2004, Mắt biếc được dịch giả Kato Sakae dịch, NXB Terrainc Nhật phát hành.
Tác phẩm đoạt giải ASEAN của ông là câu thơ của thi sĩ Nga R. Cuốn sách trước hết xuất bản, là thơ - đô thị tháng Tư (1984, in chung với Lê Thị Kim, NXB Tác phẩm mới). Tôi học tiếng Pháp, Anh lúc nhỏ, nay vẫn dùng được. Ông có buồn khi tỉnh thành, tình và nỗi nhớ (bài hát phổ thơ của ông) được hát, thuộc khắp nơi mà ít khi người ta giới thiệu tác giả thơ? Bài thơ tạo hứng khởi để nhạc sĩ làm nhạc, nhưng không phải ai cũng trọng bản quyền.
Về ý thức, phong cách quán, tiệm sách lẫn tác phẩm của ông đã vượt qua tính địa phương. Mỗi tuần, vào chiều thứ tư, tôi đến đây ngồi ăn uống cùng các bạn hữu, nhân thể lúc đó có bạn đọc mua sách, xin chữ ký, là ký liền. Năm 1976, tôi một mình từ Quảng nam mô Sài Gòn học khoa Văn, Đại học Sư phạm.
Trồng tre, trúc, chuối trước cửa, song cách bài trí của tiệm khá châu Âu. Nhà văn Nguyễn Nhật Ánh đang tặng chữ ký cho người hâm mộ tại tiệm Kính vạn hoa,với tiểu thuyết mới nhất Ngồi khóc trên cây. Ông coi kính vạn hoa là trò chơi tuyệt nhất mà người ta sáng tạo cho con trẻ, đến mức đặt cho bộ truyện kỷ lục và tên công ty nữa? Đâu chỉ cho trẻ thơ, tôi đến giờ vẫn thích xem kính vạn hoa.
Điều này hoàn toàn sai với Nguyễn Nhật Ánh. Tôi đã dịch thơ của R. Ai yêu thiên nhiên muông thú, sẽ biết yêu con người, là người tốt, tử tế. Năm 2010, tôi sang Thái-lan nhận giải văn chương ASEAN, đồng thời giao lưu trên kênh TV Mango, gặp gỡ công chúng, khi Cho tôi xin một vé đi tuổi thơ ra mắt và tọa đàm tại trụ sở Bộ Ngoại giao và Đại học Chulalongkorn, Bangkok, do TS Montira Rato dịch, NXB Nanmee Books phát hành.
Ảnh: NGUYỄN TRƯỜNG HUY Ông khởi nghiệp bằng thơ và vẫn đưa thơ vào truyện, trong thoại các nhân vật, kể cả “dịch thơ tình” của mèo Gấu tặng Áo Hoa (cô nương mèo) trong truyện Có hai con mèo ngồi bên cửa sổ (4-2012).
Đây (cầm kính lên, nheo mắt) nhòm qua ống kính, lắc tay, sau mỗi lần lắc, lại có bông hoa khác nhau. Dù viết dung lượng ở mức tiểu thuyết, tôi vẫn quen gọi là “truyện dài”. Tôi đi thanh niên xung phong (1977 - 1982), đào kênh ở Củ Chi. Ông trẻ lâu, chắc do viết nhiều cho tuổi trẻ và cả đời sống giàu có nữa.
Mở quán vì nhu cầu bạn đọc muốn gặp gỡ, chụp ảnh, xin chữ ký nhà văn, cho người Quảng Nam xa xứ; cho ai muốn thưởng thức món ngon của đất Quảng Nam, cả vật chất lẫn tinh thần.
Tác phẩm đầu tiên của tôi được in, là bài thơ Xa lạ, tùng san Văn, Sài Gòn 1971. Ngoài sách của tôi, còn có sách của các tác giả khác. Năm 1978, chúng tôi chuyển sang đào kênh Trần Quang Cơ, theo chỉ đạo của ông Võ Văn Kiệt. Tôi không phong túc từ đầu, đã khó nhọc nhiều. Tiểu thuyết Ngồi khóc trên cây đã bổ sung mảng này.
Quán có phong cách châu Âu, do em rể của vợ tôi, KTS người Ý Dietro Franchi thiết kế, kề bên quán Đo Đo từ tháng 3-2013.
Tagore, khi là Anh Bồ Câu: “ Để những ai nhìn đời toàn chông gai /Còn cơ may trông thấy được hoả hồng ”,hay Kahlil Gibran: “Cảm ơn đời mỗi sớm mai thức dậy / Ta được thêm ngày nữa để xót thương.
Nghĩa vụ hay sứ mạng của nhà văn quan trọng nhất là gì, thưa ông? Tác phẩm tiếp theo của ông? Mỗi dân tộc đều có treo một quả chuông trước cửa sổ tâm hồn của mình. Ông đã là một nhà văn thành công, còn điều gì chưa làm được? Có hai lần chưa ưng với những gì đã viết và đang hoàn thiện, bổ sung.
Ông luôn hoài niệm và truyền bá cho Quảng Nam đủ thứ: ẩm thực tiễn quán Đo Đo - tên làng nơi ông sinh ra và cả phương ngữ Quảng cố ý dùng trong tất cả các truyện? Tôi chào đời ngày 7-5-1955 tại làng Đo Đo, xã Bình Quế, huyện thái hoà, học tiểu học ở quê, lên 9 tuổi ra sống và học tại thị trấn Hà Lam, mỗi dịp nghỉ hè, lại về làng Đo Đo cách 25 km.
Exupéry. Bàn tay cầm cuốc, cầm leng (phương tiện có lưỡi cong dài hơn xẻng, để bẩy đất) ròng rã. Thật thích, khi sách Kính vạn hoa 45 tập, xuất bản từng tuần năm 2002 như một hiện trường kỳ khu của văn chương Việt Nam, lại tái xuất đa dạng với các “phiên chế” sáng tạo chỉ có ở Nguyễn Nhật Ánh! Kính vạn hoa ( KVH) viết từ năm 1995 đến 2002.
Tôi vẫn tìm ký ức và mắt sáng lên, khi thấy xe bán rong tủ kính bánh tai heo và hàng trái cây có thị, thứ quả mà gần 20 năm, tôi mới thấy lại ở chợ Sài Gòn, thứ chỉ để chơi, để xuýt xoa mùi thơm.
Địa chỉ email của ông: le petit prince do ông mê nhà văn phi công Saint Exupéry (1900 - 1944) với tác phẩm nức danh Hoàng tử bé (1943). ” Khi viết xong truyện, tôi đang băn khoăn đầu đề, thì đọc bài thơ của Robert Rofdesvensky do Thái Bá Tân dịch, tôi lấy câu hay nhất làm tựa truyện và in tuốt bài ở cuối sách (đã cảm ơn và gửi nhuận bút dịch giả).
Lệ các nhà thơ bị “quên”, chịu đựng thành quen. Có nhà văn nói, khi đã khai khẩn đến tuổi thơ, tức thị chuẩn bị “giải nghệ” vì vùng lẻ ấy là “lá bài cuối cùng”. “Vỉa” tuổi thơ, ký ức quê nhà của ông nhiều quá, như thứ “vốn sinh lãi” liên tiếp? Vốn liếng của nhà văn thường từ ba nguồn: ký ức; sự quan sát, trải nghiệm, óc mường tượng - hư cấu.
Tôi có thể “bay” tới tuổi thơ bằng cánh phi cơ giấy, hoặc chính những dòng chữ của tôi, viết bằng máy chữ (nay trưng bày ở hiệu sách) hay trên máy tính Samsung hiện nay, thậm chí có lúc đang cảm hứng, ghi lại ý tưởng bằng Iphone 4. Cần gì “xin vé đi tuổi thơ”, khi chính ông là người lái tàu của chính mình, tàu đa dạng: tàu hỏa, tàu biển, phi cơ.
Đoạn đường nhà tôi ở, trước 1975 tên là Đồng Khánh, nay chỉ còn là nhà hàng và tiệm bánh mang tên này, đường đã đổi thành Trần Hưng Đạo. Năm 2007, tôi viết tiếp tập 46 theo nhu cầu bạn đọc, in dài kỳ hằng ngày trên báo Thanh niên và năm 2012, Công ty KVH ra đời, chức năng in sách, kinh doanh văn hóa, văn hóa phẩm. Năm 2012, truyện Cô gái đến từ bữa qua do TS Maxim Syunnerberg tại Học viện Á Phi thuộc Đại học Moscow State dịch, biên soạn được xuất bản và thành giáo trình dạy tiếng Việt trong trường đại học ở Nga, xuất hành từ việc ông đã tìm thấy tác phẩm của tôi trên mạng năm 2002.
Hai tập tản văn của ông Người Quảng đi ăn mì Quảng (2005), Sương khói quê nhà (2012) đầy tình tự quê hương. Xin cảm ơn ông với cuộc trò chuyện đầy huých! VI THÙY LINH (Thực hiện). Tác phẩm đầu in sau 1975, là bài thơ Quê nhà, báo Văn nghệ giải phóng.
Chàng sinh viên gày còm mơ mộng gò lưng đạp xích-lô để có tiền hoàn thành năm cuối đại học.
Thị thành, tình yêu và nỗi nhớ viết năm 1979, lúc xảy ra chiến tranh biên giới Tây Nam, là bài thơ 4 chữ 40 câu, trong tập thơ riêng đầu tay Đầu Xuân ra sông giặt áo (1986), năm tôi về công tác tại báo Sài Gòn giải phóng đến nay.
Tôi yêu thơ và chất thơ, hí hước. Tôi đang viết truyện 50 chương về loài vật, đã xong 10 chương, dự định ra mắt đầu 2014. Công ty do vợ tôi, Trần Thị Tiếng Thu giám đốc, con gái Nguyễn Nhật Quỳnh Anh là phó. Tôi sử dụng cả ba. Nhớ quê, năm 1998, tôi mở quán ở phố Nguyễn Hữu Cầu (gần chợ Tân Định) rồi chuyển dịch ba nơi trong quận 1; đến năm 2000 về 10/14C Lương Hữu Khánh này.
Rofdesvensky (1932 - 1994)? Tôi thích cuốn Hoàng tử bé của S. Một, đưa nhiều thiên nhiên, muông thú vào truyện thêm nữa.
Hai, đưa các chiêm nghiệm, trải nghiệm của chính tác giả vào tác phẩm. Nghĩa là bàn tay nhà văn không chỉ cầm bút? Mà từng lao động nặng.
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét