“Ngàn năm áo mũ” - Góc nhìn mẹo hay mới về lịch sử, văn hóa Việt.

Với trang phục của bá quan, Văn hiến đội mũ Phốc Đầu, ủng, hài đỏ, đai vàng, đai sừng tê của đoàn sứ thần nhà Lý, thứ nào cũng dát vàng

Dạng lễ phục Cổn Miện trên được dùng trước thời Thanh tại Trung Quốc, ở Việt Nam được phế bỏ từ thời Lê Trung Hưng. Các vị vua nước Việt luôn sử dụng mũ Miện 12 lưu, áo Cổn 12 chương, khác với vua Triều thủ chỉ dùng mũ 9 lưu, áo 9 chương theo quy chế dành cho Vương công, Đại thần. Trong khi đó triều đình nhà Nguyễn lại mặc giản dị, cách tân cho hợp thời. Thế nên, trong buổi tọa đàm về cuốn sách mới tổ chức hôm 10/9, nhiều quan điểm cho rằng, cuốn sách đã đưa ra những góc nhìn mới về lịch sử, văn hóa Việt qua từng giai đoạn lịch sử.

Coi thể chế và văn hiến Trung Hoa là nguồn tham khảo chính, chế độ trang phục cung đình Việt Nam đã chủ động mô phỏng của Trung Quốc. Một bộ Cổn Miện dành cho Đế vương, mũ Miện phải có 12 lưu, lưu có 12 ngọc, Cổn phục thêu 12 chương (các dạng hoa văn thêu trên lễ phục, biểu tượng cho trời ơi đất hỡi, vạn vật). Tác giả Trần Quang Đức cho biết: "Long Cổn còn gọi là Cổn phục, hoặc gọi tắt là Cổn, là lễ phục của Đế vương và Vương công, Đại thần.

Nên chi, trang phục thời Nguyễn tự tín sánh ngang với các quốc gia đạo nho như Trung Quốc, Triều Tiên… Theo nhận định của nhiều nhà nghiên cứu, "Ngàn năm áo mũ" ra đời đã phần nào bù đắp vào khoảng trống mênh mông của lịch sử y phục Việt Nam nói riêng, lịch sử văn hóa Việt Nam nói chung.

Theo tác giả Trần Quang Đức, y phục cung đình luôn được quy định nghiêm nhặt và có nhiều thay đổi qua các triều đại.

Y phục của người Việt thế kỷ XVII. Do đó, trong tác phẩm “Ngàn năm áo mũ” anh vừa đưa ra hình ảnh hiện vật, vừa lý giải nguyên do và phân tích chừng độ mô phỏng trang phục Trung Hoa trong quy chế y phục của các triều đại Việt Nam.

Ở thời nhà Lý, có cách ăn mặc khôn xiết cầu kỳ. Tuy nhiên, đến thời vua Minh Mạng thuộc triều đình nhà Nguyễn, Cổn Miện được khôi phục trở lại". Điều này được diễn đạt qua sự tuyển lựa y phục. Tuy nhiên, theo quy luật sáng tạo văn hóa, y phục cung đình Việt Nam ở nhiều thời kỳ đã có những nét canh tân độc đáo so với trang phục cung đình Trung Quốc, làm tôn thêm vẻ uy nghi, qua của vua quan nước Việt.

Bởi lâu nay, trang phục Việt Nam qua các thời kỳ luôn là chủ đề mới được các nhà sử học dày công kiếm tìm. Chính vì ý nghĩa đó, "Ngàn năm áo mũ" là công trình nghiên cứu mang hơi thở, nhịp đập trái tim dân tộc. Ảnh: Nhã Nam chẳng những thế, tác giả Trần Quang Đức cũng cho biết, trang phục còn tả trình độ phát triển kinh tế - tầng lớp, văn hóa, tư tưởng thẩm mỹ nghệ thuật của mỗi thời đại.

Không chỉ phục dựng bức tranh y phục Việt, Trần Quang Đức còn chỉ ra rằng, tuy cách chọn lựa kiểu trang phục, chất liệu đều chịu ảnh hưởng từ các nước phương Đông, đặc biệt Trung Hoa, nhưng tiên nhân ta luôn có sự chọn lựa, phá cách làm tôn thêm vẻ oai nghi, sang của vua quan nước Việt.